سل های آبکاری

سل های مورد استفاده در آزمایشهای آبکاری انواع مختلفی دارند که ژس از مقدمه به تشریح آنها می پردازیم:

 تئوری

1-1-مقدمه:

در یک وان آبکاری، هر ماده شیمیایی تاثیر خاصی را برروی پوشش فلزی حاصل از آبکاری دارد. به همین جهت برای داشتن پوشش مطلوب لازم است ترکیب الکترولیت اعم از کلیه نمکهای فلز پوشش و نمکهای دیگر در محلول مشخص گردد. برای این منظور روشهای مختلف شیمی تجزیه را می‌توان مورد استفاده قرار داد. اما در عمل دقت نتایج حاصله کم می‌باشد و نمی‌توان ویژگی پوشش را منحصرا" در ترکیب شیمیایی محلول دانست.

روشهای آنالیز شیمیایی معمولا" وقت گیر بوده و عموما" برای کنترل مواد افزودنی آلی در حمام مناسب نیستند. اگر چه نوع ترکیب هر الکترولیت آبکاری معمولا" مشخص می‌باشد اما به‌ندرت در صنعت، ترکیب شیمیایی دقیق مشخص می‌شود مثلا" از دیدگاه کاربردی انحراف جزیی از غلظت اپتیمم مواد افزودنی آلی خطرناک بوده و طبیعتا" تغییر قابل توجهی در خواص پوشش را به همراه خواهد داشت. به نظر می‌رسد که هندسه یک سل ایده‌آل باید دارای ویژگیهای زیر باشد:

1-  به آسانی ساخته شود.

2-  برای حمامهای بزرگ و کوچک به یک اندازه مناسب باشد.

3-  بتوان توسط یک رابطه دانسیته جریان را به طول کاتد و کل جریان اعمالی به سل مرتبط نمود.]1[

یکی از سل‌ها برای مشاهده تغییرات در پوشش Hull-Cell می‌باشد. این سل ابتدا در سال 1939  توسط  R.O.Hull ارائه گردید و مزیت آن استفاده ساده از سل بود که امکان بررسی تاثیر تغییرات دانسیته جریان برروی خواص پوشش را در یک صفحه آزمایشی میسر می‌ساخت. مهمترین عواملی را که می‌توان توسط این سل بررسی نمود عبارتند از:

1-  تعیین مواد افزودنی و غلظت مواد موجود در وان آبکاری

2-  تعیین متغیرهای کاربردی مانند دما و دانسیته جریان

3-  بررسی اثر مواد آلی یا فلز موجود در محلول برروی کیفیت پوشش

4- بررسی آستر وان آبکاری از قبیل لاستیک و پلاستیک در صورتی که نیاز باشد.]2[

5- تعیین قدرت پرتاب در حمام آبکاری [3]

6- تعیین بهترین دانسیته جریان در حفاظت کاتدی [4]

هول سل برای همه حمامهای آبکاری مناسب می‌باشد. هنگامی که ناخالصیهای کمپلکس در محلول ایجاد می‌شود. در اغلب موارد کنترل چنین حمامهایی(از قبیل محلولهای آبکاری کرم) با روش آنالیز شیمیایی مشکل است و در این موارد هول سل  کاربرد مفیدی دارد.

در مواردی که مقادیر زیادی مواد اولیه برای ساخت محلول نیاز می‌باشد آزمایش با هول سل می‌تواند بسیار مفید باشد و مقدار مواد اولیه اپتیمم را مشخص نماید.همچنین هول سل در مواردی که مقدار ناخالصیهای محلول آبکاری بقدری کم است که نمی‌توان از روش شیمیایی استفاده کرد می‌تواند بدون هیچ مشکلی مورد استفاده قرار گیرد. یک مثال خوب از این مورد مقدار کلرید در حمامهای آبکاری کرم است که می‌تواند قدرت پوشش را شدیدا" تحت تاثیر قرار دهد.]5[

  
نویسنده : شاپرک ; ساعت ۱۱:۱٦ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢۳ فروردین ،۱۳٩۱